[ Begripvol en venijnig ineen | over het werk van Erik Buijs ]

'Beeldhouwer' wil hij zichzelf niet noemen. Hakken en houwen zijn niet de werkwoorden die passen bij het werk van Erik Buijs (1970). Hij voldoet niet aan de klassieke opvatting over beeldhouwen waarin beelden slechts bevrijd dienen te worden uit ruwe materie. Buijs bouwt zijn beelden op uit klei of was: kneden, modelleren en afgieten zijn geschiktere termen. Of zoals hij het met gevoel voor understatement zelf verwoordt: "Ik kan vrij aardig kleien."

Zijn sculpturen zijn geen gepolijste waarnemingen naar de werkelijkheid, maar gestolde gedachten over diezelfde werkelijkheid. Gestold verwijst niet alleen naar de gegoten eindproducten in beton, gips, brons of aluminium, maar ook naar de luchtigheid en snelheid waarmee Buijs zijn gedachten in kunstwerken omzet. De weerbarstigheid van het materiaal wordt door Buijs niet omzeild maar heel bewust ingezet. De sporen van het boetseren - inclusief duimafdrukken, handpalmvegen en messnedes - zijn een onderdeel van zijn handschrift geworden.

Materiaaluitdrukking, formaat, postuur, lichaamsgebaar en gelaatsuitdrukking zijn zorgvuldig in balans gebracht. Door middel van zijn sculpturen - ingetogen dan wel uitbundig - toont Buijs ons zijn eigenzinnige en uitgesproken kijk op de wereld.

Wie uit het voorafgaande concludeert dat het hem slechts gaat om de figuratieve expressie van het beeld op zich, heeft het mis. Al zijn werken - vrij of in opdracht - spreken zich uit over hun omgeving. Buijs onderzoekt de eigenaardigheden en de sociale en ruimtelijke condities van een plek. Als geen ander weet hij een gevoel voor (dis)harmonie in de ruimte te combineren met een scherpzinnig oordeel over het functioneren ervan. Zijn werk biedt een trefzekere spiegel van de gedragingen van de mens in zijn alledaagse leefomgeving. Vaak is die spiegel tragikomisch van aard. Buijs geeft zijn werk een ironische ondertoon mee, die - afhankelijk van iemands ontvankelijkheid - varieert van humor tot cynisme.

Het lukt hem feilloos de hoge verwachtingen van een opdrachtgever tot normale proporties terug te brengen. Maar ook de gewone burger wordt op zijn plaats gezet. Het dagelijkse gebruik van de openbare ruimte wordt in al zijn naaktheid en platvloersheid getoond of op de hak genomen. Zijn beelden zijn daardoor zeer herkenbaar en raken een gevoelige snaar. In een ontwerp gaat het Buijs allereerst om het opsporen van de juiste posities in het krachtenveld. Van hieruit ontspint zich een verhaal over die plek, het gebruik en de betekenis ervan. Vervolgens komen de acteurs binnen dit verhaal, de figuratieve beelden, als vanzelf naar voren. Zoals hij zelf onlangs toelichtte: "Bij gebrek aan betere beeldmiddelen kies ik uiteindelijk toch altijd weer voor figuratieve beelden. Hiermee kan ik het beste mijn visie op een gegeven plek of opdracht weergeven. Mijn beelden hebben vrijwel dezelfde karaktereigenschappen als hun maker: vol zelfspot met een kritische houding naar hun omgeving. Mijn beelden zijn geen illustraties van een verhaal, het verhaal begint juist bij die beelden!".


website: http://home.planet.nl/~buijs340/